Rijd je Roermond binnen, dan zie je de toren van de Sint-Christoffelkathedraal eerder dan de stad. Bovenop staat een gouden beeld van Sint Christoffel, de patroonheilige van de stad, en dat beeld zit zo diep in het Roermondse zelfbeeld dat het volkslied ermee begint. Waar het gouden beeld in het zonlicht staat, zo luidt de eerste regel.
Van parochiekerk tot kathedraal
In 1410 werd begonnen met de bouw van een laatgotische kerk, als vervanging van een oudere kerk buiten de stadsmuren. In de loop van de vijftiende eeuw werd het plan ingrijpend gewijzigd. Het koor werd uitgebouwd tot hallenkoor en het schip werd verbreed van drie naar vijf beuken. Zo ontstond de brede, hoge ruimte die je vandaag binnenstapt. In 1661 werd de kerk kathedraal van het bisdom Roermond, dat in 1559 was opgericht.
Een kerk met tien rampen
Weinig gebouwen in Nederland hebben zo veel te verduren gehad. De kerk brandde uit bij de stadsbrand van 1554, werd getroffen door de beeldenstorm van 1566 en geplunderd in 1572. Het gewelf stortte in 1591 in, in 1892 brandde de torenspits af en in 1921 stortte hij tijdens een storm in. Een dag voor de bevrijding van de stad in 1945 werd de toren door de bezetter opgeblazen. En in 1992 richtte de aardbeving bij Roermond opnieuw aanzienlijke schade aan. Telkens werd hij weer opgebouwd, en dat maakt de kathedraal ook een monument voor het doorzettingsvermogen van de stad.
Het Christoffelbeeld
Het gouden beeld op de toren stelt Sint Christoffel voor, de reus die volgens de legende het Christuskind over het water droeg. Voor een stad aan het samenvloeien van de Roer en de Maas is dat geen toevallige keuze. Het oorspronkelijke beeld werd gegoten door de Roermondse beeldhouwer Theodorus Cox en in 1894 op de toren geplaatst. Stormen, brand en oorlogsschade maakten meerdere vervangingen nodig. Het huidige beeld werd gemaakt door een koperslager die ook het eerdere, in de oorlog verloren gegane exemplaar had vervaardigd.
Wat je binnen ziet
- Het hallenkoor en het vijfbeukige schip, uitzonderlijk breed voor een Nederlandse gotische kerk.
- Glas-in-loodramen van meerdere makers, waaronder werk van de Roermondse glazenier Joep Nicolas.
- Het orgel en het koorgestoelte.
- De sporen van de wederopbouw, die op sommige plekken bewust zichtbaar zijn gelaten.
Nog steeds een werkende kathedraal
Dit is geen museum. De kathedraal is de zetel van het bisdom Roermond en hier vinden de grote momenten van het bisdom plaats, van priesterwijdingen tot de installatie van een nieuwe bisschop. Aan de kerk is een kathedraalkapittel verbonden dat nog altijd functioneert. Kom je op een moment dat er een viering is, houd dan rekening met het feit dat bezoek dan niet gepast is en kom later terug.
De omgeving
De kathedraal staat midden in de binnenstad, op een paar minuten lopen van de Markt met het stadhuis en van het Munsterplein met de Munsterkerk. Wie de twee kerken van Roermond op een ochtend combineert, ziet meteen het contrast. De Christoffel is gotisch, hoog en licht, de Munsterkerk is romaans, zwaar en gesloten. Twee gebouwen op vijf minuten lopen van elkaar, met vijf eeuwen ertussen.
Vanuit welke hoek je hem moet zien
De mooiste blik op de toren heb je niet van vlak ernaast, want dan verdwijnt hij achter de gevels. Loop naar de Roerkade, naar de Stenen Brug of naar de kant van de Maas, en dan zie je de toren boven de daken uitkomen met het beeld erop. Bij laagstaande zon in de late namiddag licht het goud daadwerkelijk op. Dat is het beeld dat generaties Roermondenaren voor zich zien als ze aan hun stad denken.
Voor wie zich wil verdiepen
De geschiedenis van de kerk en van het beeld is uitgebreid beschreven en er zijn rondleidingen waarbij je meer te horen krijgt over de bouwfasen, de branden en de wederopbouw. Wie na afloop nog een half uur heeft, loopt door naar het Historiehuis aan de Neerstraat, waar het verhaal van de stad in bredere zin wordt verteld. Dan valt ook op zijn plaats waarom een stad van dit formaat een kathedraal heeft.
