Wie op de kaart naar Roermond kijkt, ziet ten westen van de stad een lappendeken van blauw. Dat zijn de Maasplassen, ontstaan uit grindwinning en uitgegroeid tot de grootste aaneengesloten watersportregio van Nederland. In Roermond is dat geen recreatiegebied ergens in de buurt maar iets wat direct tegen de stad aan ligt, en het is officieel zelfs een eigen wijk van de gemeente.
Hoe ze zijn ontstaan
De Maas heeft in de loop van duizenden jaren grind afgezet in haar dal. In de negentiende eeuw begon men dat grind te winnen, en na de Tweede Wereldoorlog ging dat grootschalig. De uiterwaarden werden afgegraven en er bleven grote gaten achter, gevuld met water. Na 1990 is de grindwinning afgebouwd. Wat als litteken in het landschap begon, kreeg een tweede leven als watergebied, met stranden, jachthavens, natuurgebieden en campings. Het plassengebied tussen Thorn en Roermond vormt daarmee een aaneengesloten recreatiegebied van vele vierkante kilometers.
Wat je er kunt doen
- Zeilen, want het gebied is groot genoeg voor echt zeilwater en er zijn zeilverenigingen met eigen havens.
- Varen met een motorboot, met verbindingen naar de Maas en verder Nederland en België in.
- Surfen en suppen, vooral op de open plassen met wind.
- Zwemmen op de aangewezen strandjes, waarbij je de aanwijzingen over veilige plekken aanhoudt.
- Roeien, met een vereniging die haar clubhuis aan De Weerd heeft, vlak bij de oude binnenstad.
- Vissen, met een vergunning, op een van de vele oevers.
De havens
Roermond heeft meerdere jachthavens en daarnaast een industriële haven aan de Maas. De grootste verenigingshaven hoort bij de roei- en zeilvereniging die al sinds 1909 bestaat en die honderden leden telt. Bij een van de jachthavens ligt een klein vakantiepark met een camping en vakantiehuisjes, waarvan een deel drijvende woningen zijn. Dat is een gezicht dat je in Nederland maar op een handvol plekken ziet.
Het pontje
In de zomer vaart er een klein fiets- en voetveer tussen de marina bij Oolderhuuske en het dorp Ool. Voor fietsers is dat de schakel die een rondje rond de plassen mogelijk maakt zonder een grote omweg over een brug. Voor kinderen is het het leukste stukje van de dag. Het vaart alleen in het seizoen, dus kijk vooraf of het loopt.
De dorpen aan het water
Rond de plassen liggen kernen die bij de gemeente Roermond horen of er vlak tegenaan liggen. Ool en Herten aan de zuidkant, de Hatenboer en De Weerd tussen de plassen en de stad, en Asselt aan de noordkant met zijn oude kerkje op een landtong aan de Maas. Dat kerkje, gebouwd in de elfde eeuw op een heuvel waar eerder een fort stond, is een van de mooiste plekken van de gemeente en met de fiets vanuit het centrum goed te doen.
Varen en de regels
Het is druk water in de zomer, met beroepsvaart op de Maas en recreatievaart op de plassen. Houd je aan de vaarregels, aan de snelheidsbeperkingen en aan de zones waar niet gevaren mag worden vanwege natuur. Wie voor het eerst met een boot komt, doet er goed aan bij een van de verenigingen of jachthavens te informeren naar de plaatselijke situatie, want de doorgangen tussen de plassen zijn niet overal even ruim.
De keerzijde
Het water heeft ook grenzen gesteld aan de stad. Roermond kan aan de westkant niet uitbreiden omdat de plassen daar liggen, en de stad heeft zich dus naar het oosten en het zuiden ontwikkeld. Bovendien heeft de gemeente in de jaren negentig twee keer met hoogwater te maken gehad, waarbij delen van de bevolking werden geëvacueerd. Sindsdien is er veel aan rivierverruiming en waterveiligheid gedaan, en die twee doelen, natuur en veiligheid, lopen in dit gebied door elkaar heen.
Vanaf het water naar de stad
Het mooiste aan de Maasplassen bij Roermond is dat je vanaf een boot zo de stad in loopt. Meer aan bij een van de havens en je staat in een kwartier op de Markt. Voor watersporters uit Duitsland en België is dat precies de reden dat ze hier aanleggen. En voor inwoners is het de reden dat een zomeravond aan het water hier geen uitje is maar gewoon een avond.
