Wie in Roermond over vroeger praat, komt vanzelf bij RFC uit. De Roermondse Football Club was decennialang de club waar de stad naar keek, en de naam roept bij oudere inwoners nog altijd beelden op van velden aan de Maashaven en van volle zondagmiddagen.
Hoe RFC ontstond
RFC Roermond werd in 1920 gevormd door een fusie van twee bestaande Roermondse verenigingen, Roermondia en de Roermondse Voetbal Vereniging. In een tijd waarin voetbal in Limburg net van de grond kwam, betekende dat een bundeling van krachten in een stad die toen nog aanzienlijk kleiner was dan nu. De club groeide uit tot de bekendste naam van het Roermondse voetbal.
De velden aan de haven
In de eerste helft van de vorige eeuw lagen de sportvelden van de stadsclubs aan de kant van de Maashaven. Dat was het gebied waar in die jaren de industrie kwam en waar later de havenuitbreiding volgde. Voor de sportverenigingen van de stad betekende dat verhuizingen, iets wat in Roermond vaker is gebeurd doordat de stad tussen twee rivieren en een plassengebied ligt en dus telkens moest schuiven.
Waarom er geen profclub kwam
Toen het betaald voetbal in Nederland in de jaren vijftig werd ingevoerd, bleven de Limburgse profclubs beperkt tot een handvol steden. Venlo, Maastricht, Sittard, Geleen en later Kerkrade kregen betaald voetbal, Roermond niet. De stad was destijds kleiner dan die plaatsen en het gebied eromheen was verdeeld over veel kleine dorpsclubs. Daardoor is Roermond een van de weinige middelgrote Nederlandse steden zonder betaaldvoetbalverleden.
De samenwerking met EMS
In de eenentwintigste eeuw kregen de stadsclubs, zoals overal in Nederland, te maken met dalende ledenaantallen en met de moeite om genoeg elftallen op de been te brengen. Tussen 2016 en 2018 kwamen RFC Roermond en SV EMS onder een gezamenlijke naam in de competitie uit, zonder dat er een fusie tot stand kwam. Daarna ging SV EMS weer zelfstandig verder.
Wat het voetbalverleden nog laat zien
- De namen van de oude clubs, die bij oudere Roermondenaren nog gewoon vallen.
- Sportpark Kitskensberg, dat sinds de naoorlogse jaren een vast adres is.
- De verspreiding van clubs over de wijken en de dorpen, in plaats van een club voor de hele stad.
- De verenigingscultuur, waarin de kantine even belangrijk is als het veld.
Fusies en dorpsclubs
Wat in Roermond gebeurde, gebeurde in heel Limburg. Kleine dorpsclubs fuseerden om genoeg spelers te houden, en de naam die daaruit kwam verwijst vaak naar de clubs die erin opgingen. In de gemeente Roermond is de club op Sportpark De Wijher daar een voorbeeld van, met een naam die uit het jaar 2000 stamt en die twee oudere verenigingen samenbrengt. Voor buitenstaanders is dat verwarrend, voor de leden is het hun geschiedenis.
De andere sport waarin Roermond wel groot was
Wie zoekt naar de plek waar Roermond landelijk aan de top stond, moet niet bij het voetbal zijn maar bij het handbal. De handbalclub Swift Roermond werd met haar damesteam negentien keer landskampioen en speelde in 1976 een Europese finale. Dat is een prestatie die in het Nederlandse sportlandschap zijn weerga niet kent, en het verklaart waarom in Roermond de handbalsport een andere klank heeft dan elders.
De clubs die bleven
Wat het Roermondse voetbal overeind heeft gehouden, zijn de wijk- en dorpsclubs. SV EMS uit 1947 op Kitskensberg, RKAVC uit 1935 in Asenray, SHH uit 1940 in Herten en de club in Leeuwen zijn allemaal in hun eigen gemeenschap ontstaan en daar gebleven. In een gemeente die uit een stad en drie voormalige gemeenten bestaat, is dat een logischer structuur dan een enkele grote stadsclub.
Waar je het terugvindt
Van het Roermondse voetbalverleden is weinig gemonumentaliseerd, en dat is jammer. Wat er wel is, zit in de clubarchieven, in jubileumboeken en in de verhalen in de kantines. Wie zich erin wil verdiepen, doet er goed aan een keer op een zondagmiddag bij een club aan te schuiven en te vragen naar vroeger. Dat levert meer op dan welk naslagwerk ook.
